برترین اخلاق در دنیا و آخرت

عفو گذشت از تقصیر دیگران و نادیده گرفتن خطاهای آنان، از مکارم و محاسن اخلاق و آداب معاشرت و از ویژگی‌های بارز اهل ایمان است. در قرآن کریم آمده است: «و ان تعفوا و تصفحوا و تغفروا فان الله غفور رحیم؛ اگر عفو کنید و صرف نظر نمایید و ببخشید (خداوند شما را می‌بخشد) چرا که خداوند آمرزنده و مهربان است» (تغابن/14).

امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) می‌فرماید: «المؤمن یعفو عمّن ظلمه؛ انسان مؤمن از جفاکاران خود گذشت می‌کند». همچنین آن حضرت در توصیف اهل ایمان می‌فرماید: «عفوه یغلبوا حقده؛ مؤمن گذشتش بر کینه‌اش غلبه دارد» (همان/311)، در جای دیگر نیز می‌فرماید: «المؤمن اذا قدر عفا ؛ مؤمن در وقت اقتدار (به جای کینه ورزی) گذشت می‌کند». در قرآن کریم نیز، عفو و گذشت از ویژگی‌های پرهیزکاران دانسته شده است. خداوند سبحان می‌فرماید: «الذین ینفقون فی السراء و الضراء و الکاظمین الغیظ و العافین عن الناس والله یحب المحسنین؛ (پرهیزکاران) آن‌ها هستند که در وسعت و پریشانی انفاق می‌کنند و خشم خود را فرو می‌برند و از خطاهای مردم درمی گذرند و خدا نیکوکاران را دوست می‌دارد» (آل عمران ،134).

اجازه گرفتن برای دیدن زن بی‌حجاب

جوان امّا، خیلی آرام، بدون اینکه از رفتار و فحش های مرد عصبی شود و عکس‌العملی نشان دهد، همانطور مؤدبانه و متین ادامه داد: خیلی عذر می‌خوام فکر نمی‌کردم این همه عصبی و غیرتی بشین، دیدم همه بازار دارن بدون اجازه نگاه میکنن و لذت می‌برن، من گفتم که حداقل از شما اجازه بگیرم که نامردی نکرده باشم.

وقتی چشم چرانی به یک عادت مزمن تبدیل شود و حداقل به مدت شش ماه تداوم یابد، بایستی دیگر آن را یک بیماری روانی و جنسی دانست. چشم چرانی نقطه مقابل بیماری خودنمایی است. فرد خودنما، از قرار گرفتن در معرض دید دیگران کسب لذت می کند اما چشم چران از تماشا و نگاه به دیگران لذت می برد.تحقیقات نشان داده است تفاوت در آستانه تحریک جنس مونث و مذکر موجب شده که خودنمایی در زنها به نسبت بیشتری دیده شود، این در حالی است که بیماری چشم چرانی در مردها بیشتر شایع است.به عبارتی طبق نظر متخصصان و روانشناسان و علمای اخلاق ،مهمترین عامل بروز چشم‌ چرانی در مردان ، حس خودنمایی زنان می باشد.

در ایام عید چگونه شادی كنیم؟

با توجه به تاكیدات اهل بیت عصمت و طهارت مبنی بر «ادخال سرور در قلوب مومنین»، بر خود لازم دانستم با كالبدشكافی مراسم‌های جشن و شادی كه در این ایام توسط دوستداران اهل بیت انجام می‌پذیرد، نكاتی را متذكر گردم. به امید اینكه مورد قبول واقع گردد.

این ایام مصادف با میلادها و مناسبت‌های مذهبی از این دست، صرفاً به برپایی مراسم‌های سخنرانی و مداحی یا جشن و سرگرمی و امثالهم خلاصه می‌گردد كه به نظر می‌رسد این اندازه ، صرفاً پرداختن به پوست است و غفلت از مغز ماجراست. آیا به راستی همین كه در این مراسم‌ها شعری و مدحی خوانده شود و لحظاتی به شادی و كف زدن سپری گردد، توانسته‌ایم به عنوان پیروان اهل بیت(علیهم السلام) رسالت اصلی خود را در جامعه اسلامی و دنیای اسلام ادا كرده باشیم؟ آیا انتظار ائمه معصومین از ما پیروان بسنده نمودن به این حداقل است ؟ آیا رواست صرفاً با برگزاری این گونه مراسم‌ها در زمان خود، تكلیف بزرگی را كه خداوند بر ما نهاده است به صورت ناقص برآورده نماییم؟ پس راه حل گذر از سطح و رسیدن به عمق و انجام وظیفه در حد كمال چیست؟

ورود به بهشت، بدون حسابرسی

حضرت یوسف علیه السلام خیلی وزن دارد. امیرالمؤمنین علیه السلام می‌فرماید: بعضی ها را در روز قیامت از شدّت سنگینی وزن نمی‌کنند؛ چون می‌گویند: وزن این آدم به اندازه خود ترازو یعنی قرآن است، دیگر نیازی به وزن کردن او نیست.

کم وزنی محرومان از بینش الهی

خدا در قرآن می‌فرماید: گاهی کوچکی شخصیت به جایی میرسد که برای این افراد، در قیامت ترازوی سنجشی نخواهند گذاشت؛ چون ارزشی ندارند که آن را بسنجند. پوچ و توخالی و مانند حباب، بی‌مایه هستند: «فَلا نُقِیمُ لَهُمْ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَزْناً» (کهف/ 18: 105)

چرا ترازویی برای کشیدن آنها برپا کنم؟ برای پر کاه که ترازو نمیگذارند. برای ذرّه معلق در هوا، ترازو را معطل نمی‌کنند. این ترازو را برای کسانی برپا می‌کنیم که وزن داشته باشند. این ترازویی نیست که برای هر کسی به میدان بیاوریم؛ چون در قیامت این ترازو بی‌نهایت ارزش داردسه ترازوی قیامت را قرآن مجید و روایات بیان می‌کنند؛ ترازوی اول برای وزن کردن، خود قرآن کریم است. هر کسی را با قرآن نمیسنجند، کسی را میسنجند که در این حریم راه داشته باشد و بی ارزد و وزن بالای آنها را نشان بدهد. (بحارالانوار: 7/ 245، باب 10 - معانیالأخبار: 31، حدیث 1؛ بحار الانوار: 7/ 249، باب 10، حدیث مانند سلمان و ابوذر را با قرآن میسنجند که آبروی ترازو را در قیامت حفظ می‌کنند. تکه گوشت گندیده متعفّن و پر از میکروب گناه را در قیامت با کجای قرآن بسنجند؟ خود این ترازو پاک‌ترین ترازو در عالم وجود است که بر چهره این ترازو غباری راه ندارد.

چرا وضع کفار خوب است؟!

اگر کفّار با توجه به اینکه این همه گناه و فجور میکنند، چرا باز هم وضعشان خوب است؟ جوابش این است که خداوند آنها را مبتلا به استدراج کرده و توفیق شکرگزاری را از آنها گرفته است. این به ضرر آنها است.

روی عن الحسین بن علی(علیهماالسلام) قال:

الِاسْتِدْرَاجُ مِنَ اللَّهِ سُبْحَانَهُ لِعَبْدِهِ أَنْ یُسْبِغَ عَلَیْهِ النِّعَمَ وَ یَسْلُبَهُ الشُّکْر.[1]

این روایت از امام حسین(صلوات الله علیه) نقل شده است که حضرت فرمودند: استدراج از ناحیه خداوند نسبت به بندهاش، به این معنا است که خدا «نعمتی» را به سمت بنده میفرستد و سرازیر میکند و از آن طرف، «شُکر» را از او میگیرد.

معنای «استدراج»

در این روایت بحثی راجع به استدراج داریم که یکی از دلائل گرفتاری های انسان را دربر دارد. امام حسین در این روایت، استدراج را معنا میکنند که گاهی خدا به بنده اش نعمت میدهد، ولی از آن طرف بنده، شکر نعمت را به جا نمی آورد؛ این به خاطر آن است که خداوند حالت شکرگزاری را از بنده سلب کرده است.

اختلاط جنسیتی از نظر اسلام

آیا اسلام با اختلاط جنسیتی در دانشگاه‌ها مخالف است؟

اگر چه همیشه به دانشجویان [در سرتاسر عالم] القا شده است که شما تافته‌ی جدابافته‌ای هستید [و البته بدین جهت که اولاً جویای علم می‌باشند و ثانیاً آینده‌ساز خواهند بود، ارزشمند می‌باشند]، ولی دست کم باید قبول کرد که به لحاظ خلقت (مرد و زن) و گرایشات و کشش‌ها و قوانین مترتب فردی و اجتماعی، هیچ فرقی با سایر آحاد مردم ندارند. لذا اگر «اختلاط جنسی» آزاد باشد، برای همگان آزاد است و اگر محدود به حدود و چارچوب‌هایی باشد، دانشجو و غیر دانشجو ندارد و محیط دانشگاه برای اختلاط جنسی،  با اتاق شخصی، هتل، پارک و ... فرق و امتیازی ندارد. اینک به نکات ذیل توجه فرمایید:الف – اسلام عزیز نه تنها هیچ‌گاه با اختلاط جنسی مخالف نبوده و نیست، بلکه آن را یکی از مهم‌ترین نیاز‌های بشر قلمداد می‌کند و به ارضای این نیاز نیز تأکید و اصرار دارد. به جرأت و صراحت می‌توان اذعان نمود که در هیچ دین الهی یا مکتب بشری، آن مقدار که اسلام به غریزه‌ی شهوت و ضرورت ارضای آن توجه نموده، توجهی نشده است.

درجات بهشت بر اساس میزان عقل

حجت‌الاسلام والمسلمین جاودان، استاد و مدرس اخلاق، در جلسه درس اخلاق خود به شرح کوتاهی از حدیث جنود عقل و جهل پرداخت و گفت: اگر انسان در مسیر بدست آوردن هر کدام از جنود عقل بکوشد، عقلش کامل می‌شود و به وسیله آن می‌توان بهشت را بدست آورد.

آنچه در ذیل می‌آید متن کامل سخنان ایشان است

حدیث جنود عقل و جهل

امام صادق (ع) می‌فرماید: خداوند عقل را آفرید که اولین مخلوق خدا از مجموعه مخلوقات روحانی حضرت حق بود و آن را از سمت راست عرش خود و از نور خود خلق کرد، پس به آن گفت رو کن و عقل رو کرد و سپس به آن گفت پشت کن، پس عقل پشت کرد. خداوند فرمود من تو را مخلوق عظیمی قرار دادم و بر تمام مخلوقاتم برتری دادم امام صادق (ع) در ادامه می‌فرماید: سپس خداوند جهل را از دریایی ظلمانی خلق کرد و به آن فرمود پشت کن، پشت کرد و سپس فرمود رو کن اما روی نیاورد. خداوند فرمود تو استکبار ورزیدی، سپس خداوند او را لعنت کرد، آن‌گاه برای عقل 75 لشکر قرار داد و وقتی جهل مشاهده کرد خداوند چگونه عقل را کرامت بخشیده، عداوت و دشمنی او را در دل گرفت، جهل گفت خدایا این عقل هم مخلوقی است مثل من، او را خلق کردی و کرامت و قوت دادی، من هم مانند او هستم پس مرا نیز به همان مقدار لشکر مجهز کن، خداوند قبول کرد و سپس فرمود اگر بعد از این عصیان بورزی من تو و لشکر تو را از رحمت خودم خارج می‌کنم و سپس به آن 75 لشکر عطا کرد.

حق همسر در کلام امام سجاد علیه‌السلام

یکی از نکاتی که هر زن و مرد در تشکیل خانواده آن را به عنوان محور قرار داده و زندگی مشترک خود را بر آن استوار می‌سازد، اخلاق محوری است.

وجود همسری وفادار و مهربان، که در مشکلات و سختی‌ها، غم‌ها و شادی‌ها همراه و همدم انسان بوده همسفری مطمئن و دل سوز در سفر پرفراز و نشیب زندگی می‌باشد؛ «وَمِن آیاتِهِ أن خَلَقَ لَکُم مِّن أَنفُسِکُم أَزوَاجاً لِّتَسکُنُوا إِلَیها...(روم / 21)؛ و از نشانه‌های او اینکه همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آن‌ها آرامش یابید.» و البته این امر در صورتی تحقق پیدا می‌کند که فضای حاکم بر زندگی مشترک فضایی همراه با صفا و صمیمیت و محبت باشد و اصول و قواعد آن بر سیره ی ائمه‌ی اطهار علیهم السلام منطبق باشد. در این بخش به کلام امام سجاد علیه‌السلام در مورد حق همسر و وظیفه‌ی هر کدام نسبت به دیگری می‌پردازیم؛«و أمّا رعیّک بملک النّکاح فأن تعلم أنّ الله جعله سکناً و مستراحاً و أنساً و واقیة و کذلک ...»؛ «و اما حق همسرت آن است که بدانی خداوند متعال با آفرینش او، وسیله‌ی آرامش، رفاه و انس و نگهداری تو را فراهم نموده و واجب است هر کدام از شما – زن و شوهر – بر نعمت وجود دیگری، سپاس گوید و بداند که این نعمت الهی بر اوستبر تو واجب است که نعمت الهی را گرامی داشته، در معاشرت با او، خوش رفتاری و رفق پیشه کنی؛ اگر چه حق تو بر زن سخت‌تر و رعایت مکروه و محبوب اگر معصیت و زیاده خواهی نباشد، بر او لازم‌تر است؛ ولی زن حق مهربانی و انس بر تو دارد و جایگاه آرامش و آسایش، غریزه‌ای است که گریزی از انجام آن نیست و این حق بزرگی است. (قاسم نصیر زاده، سیری در رساله‌ی حقوق امام سجاد علیه‌السلام، ج 2، ص 148)

راهی برای آمرزش گناهان

پیامدهای مهمان نوازی

مهمان نوازی یکی از آداب پسندیده اسلامی است که ریشه در بزرگ منشی انسان ها دارد. دلی که در خود سخاوت و نوع دوستی را پرورانده باشد، از فراوانی مهمان به سطوح نمی آید و پذیرایی از آنان را افتخاری انسانی برمی شمرد.

مسلما اگر کسی بداند که مهمانداری در پیشگاه خداوند چه ارزش والایی دارد و حضرت حق چه پاداش پرارزشی در دنیا و آخرت برای این ادب شایسته انسانی در نظر گرفته، هیچگاه آن را ترک نخواهد کرد. در مورد امیر مومنان علی علیه السلام گفته اند که روزی ایشان را غمگین و ناراحت یافتند. از او پرسیدند علت ناراحتی شما چیست؟ حضرت پاسخ داد:

لِسَبعٍ أتَتْ لَم یَضِفْ إلَینا ضَیفٌ (المناقب، ج 2، ص 73)؛ برای آنکه هفت روز است كه مهمانى بر ما وارد نشده است.

همه ما می دانیم که امیر مومنان، ارزش واقعی تمامی کارها را می دانست و چشمان مبارکش بر روی حقایق عالم گشوده بود. بنابراین باید باور کنیم که پیامدها و ثمرات مهمان نوازی چنان گسترده و فراوان است که نبود آن در زندگی انسان، ایجاد نگرانی می کند.

عبادتی که شیطان به آن حساس است !

بعضی از آدم‌ها آنقدر از خدا می‌ترسند که همه عبادت و ذکرشان به خاطر شدت ترسشان از خداست... بعضی از آدم‌ها هم آنقدر به خدا امیدوارند که هیچ عبادتی را لازم نمی‌دانند و از هیچ گناهی پرهیز نمی‌کنند... هر دو گروه، اشتباه می‌کنند.

یاد خدا(ذکر(

یاد خدا، مهم‌ترین سلاح تو در مقابل شیطان و وسوسه اوست. تلاش کن از یاد خدا غافل نشوی. می‌توانی مدام اسم‌های خدا را به بهانه‌های گوناگون بر زبانت ببری... یا مدام در دلت به خدا و مهربانی‌هایش فکر کنی

مهم‌ترین ذکر خدا

مهم‌ترین ذکر خدا، نماز است. یادت باشد که شیطان به خاطر سجده نکردن به آدم، از درگاه خدا رانده شده و بنابراین، به عبادتی که سجده داشته باشد، حسّاس است و بیش از هر جا، هنگام نماز، سراغت می‌آید تا هر طور که می‌تواند، ذکرت را نابود کند... برای همین است که در نماز، همه فکرهای دنیا به ذهنت می‌رسند!