آنـچه که برشمردیم ابعاد تابناک تاریخ اسلام بود. زمانی که مسلمانان به ارزش ها، آمـوزه هـا و آداب اسـلامـی پـایـبـند بودند و با وجود داشتن نژاد و مذهب متفاوت در یک حالت انـسـجـام و یـکـپـارچـگـی ، هـمـکـاری و هم زیستی به سر می بردند. اما متاءسفانه تاریخ مـسـلمانان ، چهره ای غم انگیز نیز دارد که بیانگر تعصب ، دشمنی و کینه توزی است . در ایـن دوران خـون هـای زیـادی ریـخـتـه شـد و حـقـوق مـردم پـایمال گشت . زیرا آن روحیه پذیرش تنوع آرا و نظرات از میان مسلمانان رخت بربست . مسلمانان در برهه هایی از تاریخ خود از ظلم و ستم حاکمان اسلامی رنج و عذاب فراوانی مـتحمل شدند. اختلاف راءی و مذهب سبب دشمنی و کینه توزی فراوانی در جامعه اسلامی می شـد. مـا نـمـی تـوانـیـم ادعـا کنیم که کنار دوران طلایی و تابناک تاریخ اسلامی و وجود انـسـجـام امـت مسلمان شاهد اقدامات دشمنانه میان مسلمانان نیز هستیم که از ساحت مقدس اسلام به دور است .

ویـژگـی هـای خـصـمانه زمانی بروز کرد که جامعه اسلامی از دستورات الهی دور شد و جهالت و تاریک اندیشی بر جامعه حکم فرما گشت .

اکـنـون مـا وظـیـفـه داریـم ارزش های حقیقی اسلام را آشکار کنیم و با درس گرفتن از نقاط ضـعـف و قـوت گـذشته مان به اصلاح جامعه اسلامی بپردازیم تا بتوانیم با خطرات و چـالش هـایـی کـه امـت مـسـلمـان را تـهـدیـد مـی کـنـد، رویـارویـی کـنـیـم . بـسـیـاری از عـوامـل جـنـگـهـا و بـحـران هـای جـهـان سـوم و رنـج و سـخـتـی هـای مـلت هـای در حـال تـوسـعـه به وجود فضای درگیری میان جریان های مختلف ، عدم پذیرش دیگران و نـبـود روحـیـه هـمـزیـسـتـی و فقدان مشارکت در بنای یک زندگی آزاد و همراه با خوشبختی برمی گردد.

عوامل اختلاف برانگیز

با وجود شفافیت دیدگاه اسلام در قبول دیگران و همزیستی مسالمت آمیز با ایشان حتی با پیروان دیگر ادیان و نیز چالش ها و خطراتی که امروز امت اسلامی را تهدید می کند و از طـرفـی عـصـر ارتباطات و پیشرفت علمی به شمار می رود، امت اسلامی دچار یک بیماری مزمن است که نمی گذارد این امت از جای خود برخیزد و به یک وحدت ، انسجام و یکپارچگی دست یابد!!

ایـن بـیـمـاری خـطـرنـاک ، چـیـزی نیست جز همان تعصب مذهبی که بر سر امت مسلمان سایه انداخته و در بسیاری از کشورها و مناطق درگیری های مذهبی پدید آورده است . پیامبر اعظم (ص ) مـی فـرمـایـد: ((کـسـی کـه بـه انـدازه یـک دانـه خـردل عـصـبـیـت در قـلبـش بـاشـد، خـداونـد او را در روز قـیامت با اعراب جاهلیت محشور می گـردانـد))40 و نـیـز مـی فـرماید: ((کسی که به عصبیت فراخواند، از ما نیست ؛ کسی از روی عصبیت بجنگد از ما نیست و کسی که به عصبیت بمیرد از ما نیست .))41

مـسـلمـانـان در بـسـیـاری از مناطق جهان اسلام دارای مذاهب متفاوت می باشند و با وجود اینکه هـمـگـی فرزندان یک دین ، یک میهن و یک ملیت می باشند نمی توانند در یک محیط منسجم با هم همکاری داشته و به طور مسالمت آمیز زندگی کنند و شاهد درگیری و نزاع در میان آنها هـستیم . معمولا نیز گرایش های مذهبی و طائفه ای در می باشد؟! همه مذاهب اسلامی از قرآن و سـنـت شـریـف نـبـوی سـرچـشـمـه مـی گـیـرنـد و هـمـگـی آنـهـا بـر اصـول مـشترکی اتفاق دارند مانند: ایمان به خداوند، نبوت حضرت محمد(ص )، اعتقاد به آخرت ، وجود قبله واحد یعنی همان کعبه ، نماز، روزه ، زکات و بالاخره اینکه اینان تنوع و تعدد مذهبی را از نیاکان خود به ارث برده اند و خود اختراع نکرده اند.

پس علت این همه نزاع میان مسلمانان چیست ؟

به نظر ما علل آن عبارت است از:

1. بی خبری نسبت به دیدگاه و آموزه های اسلام .

2. اخلاق ناپسندی که از خودخواهی ، منفعت طلبی و عصبیت سرچشمه می گیرد.

3. تلاش دشمنان خارجی و داخلی برای دامن زدن به اختلافات .