نفاق چگونه شروع می شود؟

همین که توفیق فهم سلب بشود، انسان به حال خود واگذار بشود، مرضش افزوده می‌شود. نفاق یا از ضعف ایمان شروع می‌شود که کم‌کم این ضعف رو به قوّت می‌رود یا از همان اوّل با خدعه و نیرنگ شروع می‌شود.

علت ازدیاد مرض در قلب منافقان

چه افراد ضعیف‌الایمان و چه افرادِ منافق اینها گرفتار مرضِ قلبی‌اند، منتها افراد ضعیف‌الایمان بیماریشان طوری است که قابل درمان است، منافقین بیماریشان از حدّ درمان گذشته است؛ لذا (و لهم عذابٌ ألیم بما کانوا یکذبون)

هدایت قرآن

«وَمِنَ النَّاسِ مَن یَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْیَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُۆْمِنِینَ (8-بقره)

یخَادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَمَا یَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا یَشْعُرُونَ (9-بقره)

فِی قُلُوبِهِم مَّرَضٌ فَزَادَهُمُ اللّهُ مَرَضاً وَلَهُم عَذَابٌ أَلِیمٌ بِمَا كَانُوا یَكْذِبُونَ (10-بقره)»

علت عدم بهره‌وری کفار و منافقان از هدایت قرآن

این قسمت استدلال است بر اینکه چرا قرآن (هدیً للمتّقین) است. با اینکه قرآن (هدیً للنّاس) است، چگونه به عنوان (هدیً للمتّقین) بیان شده؟در این قسمت های قرآن، مردم به سه قسمت تقسیم شدند: عدّه‌ای اهل تقوایند، عدّه‌‌ای اهل کفرند، عدّه‌ای اهل نفاق.خدای سبحان می‌فرماید: گرچه قرآن (هدیً للنّاس) است، برای هدایت مردم تنزّل کرد، ولی تنها گروه متّقیان‌اند که از این قرآن استفاده می‌کنند و دو گروه دیگر که کفّار و منافقین‌اند، راه ادراک خود را بسته‌اند، به سوء‌اختیار خود از قرآن محروم‌اند.درباره کفّار فرمود: (إنّ الّذین کفروا سواءٌ علیهم) به منزله این است که فرموده باشد «لأنّ الّذین کفروا سواء علیهم» درباره منافقین هم می‌فرماید: (و من النّاس من یقول) چون (فی قلوبهم مرض فزادهم الله مرضاً) اینها از قرآن استفاده نمی‌برند.قرآن کفّار و منافقین را یک گروه می‌داند؛ لذا در سوره «نساء» آیه 140 می‌فرماید: (إنّ الله جامع المنافقین و الکافرین فی جهنّم جمیعاً) اگر کافر و منافق با هم‌اند، پس در علتِ حکم هم سهیم‌اند. به یک علّت هر دو از قرآن محروم‌اند و به یک علّت هر دو گرفتار عذاب الیم‌اند و آن علّت، همان طبع قلب است که دل مُهر می‌شود.

یکسانی کفار و منافقان در مختوم بودن دل/ قلب؛ تنها راه ادراک انسان است

قرآن کفّار و منافقین را یک گروه می‌داند؛ لذا در سوره «نساء» آیه 140 می‌فرماید: (إنّ الله جامع المنافقین و الکافرین فی جهنّم جمیعاً) اگر کافر و منافق با هم‌اند، پس در علتِ حکم هم سهیم‌اند. به یک علّت هر دو از قرآن محروم‌اند و به یک علّت هر دو گرفتار عذاب الیم‌اند و آن علّت، همان طبع قلب است که دل مُهر می‌شود؛ همان طوری که درباره کفّار فرمود: (ختم الله علی قلوبهم) یا آیات دیگر فرمود: دلهای اینها طبع شد، در سوره«منافقون» راجع به کفّار هم فرمود که دل اینها طبع شده است؛ سوره «منافقون» آیه سوّم فرمود: (ذلک بأنّهم امنوا ثّم کفروا فطبع علی قلوبهم فهم لا یفقهون) تنها راه ادراک انسان، قلب انسان است و قلب کافر و منافق مطبوع است و مختوم. وقتی قلب مختوم شد، سببِ اندیشه بسته است؛ قهراً هر دو در جهنّم با هم خواهند و حکم مشترک دارند؛ پس اگر در سوره «نساء» فرمود «خدا کافر و منافق را با هم جمع می‌کند» در سوره دیگر فرمود که «قلب هر دو گروه بسته است» راه برای اندیشه ندارند.