از آنچه گفتيم معلوم شد كه دين در اصلاح فرد و جامعه تأثيرى عميق دارد و بلكه تنها وسيله سعادت و نيكبختى است.جامعه‏ئى كه به دين پاى‏بند نباشد واقع‏بينى و روشنفكرى را از دست مى‏دهد و عمر گرانمايه خود را در گمراهى و ظاهربينى مى‏گذراند. عقل را زير پا گذاشته چون حيوانات كوتاه نظر و بى خرد زندگى مى‏كند؛ دچار زشتى اخلاق و پستى كردار مى‏شود و بدين ترتيب از امتيازات انسانى محروم مى‏گردد. چنين جامعه‏ئى گذشته از اينكه بسعادت ابدى و كمال نهائى خود نمى‏رسد در زندگى كوتاه و زودگذر اين جهان هم نتايج شوم و ناگوار انحرافات و كجرويهاى خود را خواهد ديد. و دير يا زود چوب غفلت خود را خواهد خورد. و بروشنى خواهد فهميد كه تنها راه سعادت همان دين بوده است و سرانجام از كردار خود پشيمان خواهد شد.

خداى متعال در كلام خود مى‏فرمايد:

قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها.

كسى كه خود را از آلودگيها حفظ كند رستگار است و آنكس كه بهر ناروائى نزديك شود بهدف خود يعنى به خوشبختى و رستگارى نخواهد رسيد⁵.

البته بايد دانست كه آنچه سعادت انسان و نيكبختى فرد و جامعه وابسته بآن است بكار بستن دستورات دينى است. تنها نامگذارى فائده ندارد زيرا آنچه كه ارزش دارد خود حقيقت است نه دعوى حقيقت؛ كسيكه خود را مسلمان مى‏خواند و با درون تيره و اخلاق پست و كردار زشتى كه دارد منتظر فرشته سعادت است مانند بيمارى است كه نسخه پزشك را در بغل گذاشته توقع بهبودى دارد و مسلماً با چنين فكرى به سرمنزل مقصود نخواهد رسيد.

خداى متعال در كلام خود مى‏فرمايد:

ان الذين آمنوا و الذين هادوا و النصارى و الصابئين من آمن بالله و اليوم الاخر و عمل صالحاً فلهم اجرهم عند ربهم.

از ميان كسانيكه مسلمان يا يهودى يا صائبى⁶ يا نصرانى ناميده مى‏شوند آنانكه براستى بخدا و روز قيامت ايمان آورده‏اند و كردار شايسته دارند پيش خدا داراى پاداش نيك خواهند بود⁷.
ممكن است تصور شود كه بنا بمضمون اين آيه كسانيكه بخدا و روز قيامت ايمان آورده‏اند و داراى عمل صالح هستند اگرچه همه پيغمبران يا بعضى از آنان را قبول نداشته باشند رستگار خواهند بود ولى بايد دانست كه در سوره نساء آيه 150 و 151 خداوند عالم كسانى را كه به پيغمبران يا به بعضى از آنان ايمان ندارند كافر دانسته است.

بنابراين كسى از ايمان خودش بهره‏مند خواهد بود كه بهمه پيغمبران ايمان آورده و داراى عمل صالح باشد.