«فاطمه» در لغت به معنى بريده شده و جدا شده مى باشد و علت اين نامگذارى بر طبق احاديث نبوى ، اين است كه پيروان فاطمه(س) به سبب او، از آتش دوزخ بريده ، جدا شده و بركنارند. بنابراين چون صديقه كبري(س) در مقام عصمت ، پاكدامنى و تقدس روحى و جسمى در بالاترين مقام قرار داشت، به همين اسم ناميده مي شد. موسي بن جعفر(ع) نيز نام دخترش را چون پيامبر(ص)، فاطمه نهاد. فاطمه معصومه(س) نيز مانند مادرش داراى عالى ترين مقامات معنوي و پاكترين مكانت روحى است. آن بزرگوار همانند زهراى مرضيه، همچون پاره اى است كه از آتش دورافتاده و در بالاترين جايگاه قدسى قرار گرفته است. آن حضرت علاوه بر طهارت ظاهرى و حجب و حياي بيروني، طهارت روحى و باطنى خاصى دارد كه معنويت و نورانيت خاصى به او بخشيده است.

تجليگاه عصمت زهرا(س)

حضرت فاطمه معصومه(س) بانويى بهشتى و آراسته به زيباييهاي معنوى و روحى است كه فضايلش دليلى جز عصمت ندارد. آن بانوى مقدس، پرورش يافته دامان بزرگ مردى است كه چون پيامبر(ص)، جايگاهى رفيع و مقامى بلند در نزد خداوند داراست. همچون مادرش(زهراى اطهر)، پاكى رفتار و پاكى كردار پدر را تجربه نموده و همانند او خود از زينتهاى مادى و زيورهاى ظاهري بريده است. عصمت معصومه(س) همان عصمت زهراست و شايد از دلايلي كه او را معصومه ناميده اند، اين باشد كه مقام عصمت مادرش، زهراي اطهر(س) در او تجلى يافته باشد. بى شك به دليل همين مقام عصمت است كه جايگاهى بلند در بين ائمه معصومين(ع) يافته است. بنابر روايات، لقب معصومه اولين بار از سوى امام رضا(ع) بر خواهر نهاده شد و ايشان از روى محبت و اشتياق به خواهر، او را بدين نام فراخواند. آن گونه كه آن امام در جايى مى فرمايد:«هركس معصومه را در قم زيارت كند، مانند كسى است كه مرا زيارت كرده باشد.»(1)

فداها ابوها

از شواهدى كه مى توان به وجود شباهت بين صديقه كبري(س) و فاطمه معصومه(س) دلالت كرد، اينكه هر دو بزرگوار توسط پدران گرانقدر خويش با يك عبارت خاص(فداها ابوها) كه براى هيچ بانوى ديگري به كار نرفته است، مورد تفقد قرار گرفته اند. يكي از علماى معروف نجف اشرف از كتاب «كشف اللئالى » نقل كرده است كه روزي جمعى از دوستداران و شيعيان موسى بن جعفر(ع) براي طرح مسايل خود به محضر آن حضرت رهسپار مى شوند. در اين هنگام امام كاظم(ع) در مسافرت بودند، لذا سؤالهاى خود را نوشته و به خانواده امام تحويل دادند تا در سفر بعد به ديدار آن امام نائل شوند. هنگام وداع ديدند حضرت معصومه(س) پاسخ پرسشها و مسايل آنها را نوشته و آماده كرده است. آنها شادمان مى شوند و آن را مى گيرند. در هنگام مراجعت در مسير با امام كاظم(ع) روبه رو مى شوند و ماجرا را به عرض حضرت مى رسانند. امام(ع) آن نوشته را از آنان مى خواهد و مطالعه مى كند و پاسخهاي فاطمه معصومه(س) را درست مى يابد. آنگاه سه بار مى فرمايد: «فداها ابوها» (پدرش به فدايش باد) اين موضوع علاوه بر مقام بلند علمى حضرت معصومه(س)، توجه خاص امام كاظم(ع) به ايشان را نيز مى رساند زيرا اين عبارت فقط درباره حضرت صديقه كبري(س) و آن هم از زبان پيامبر اكرم(ص) به كار رفته بود.