اول . وضع طبيعى خود را بشناسند و تا جايى كه ممكن است از آشفتگى هايى كه مخصوص دوران جوانى است ، آگاه شوند. متوجه باشند كه در جوانى عقل ضعيف و احساسات حاد و آتشين است . بيشتر تصميم هاى جوانان ، براساس احساس است و كمتر با عقل سر و كار دارند و اين خود خطر بسيار بزرگى است كه پيوسته سعادت آنان را تهديد مى كند. ممكن است با يك تصميم نادرست ، براى هميشه خويشتن را دچار تيره روزى و بدبختى نمايند.نوجوانان هنوز قسمت بزرگ تر عمر خود را در پيش دارند. بنابراين خودشناسى بهتر مى تواند براى آنان مفيد باشد، زيرا بدان وسيله مى توانند خود را از عكس العمل ها و رفتار ناسالم و ناپسند، در برابر پيش آمدهاى آينده حفظ نمايند. همچنين داراى اين قدرت خواهند بود كه در برابر موفقيت ها يا شكست هاى زندگى خود را نبازند. زيرا غرور در نتيجه موفقيت ، يا نوميدى در نتيجه شكست ، هر دو براى شخص ، خطرناك است .بايد دانست كه گذشتن از مرحله كودكى و وارد شدن به مرحله بلوغ و جوانى ، چندان آسان نيست . بلكه جريان مشكلى است كه گاهى چندين سال طول مى كشد تا اين راه با موفقيت پيموده شود. ولى اگر شما بدانيد كه در اين هنگام ، در درون وجود شما و سايرين ، چه تغييراتى پديدار مى شود، آن وقت گذشتن از اين راه خيلى آسان تر خواهد شد.(94)

بلوغ و رشد

قال الله العظيم فى كتابه : ثم يخرجكم طفلا ثم لتبلغوا اشدكم (95)

دو محيط مستقل

ايام كودكى ، با ضعف و ناتوانى اش ، و دوران جوانى با قوت و نيرومندى اش ، دو محيط كاملا مستقل و دو روزگار جدا و متمايز از يكديگر است .اندام كودك ناتوان ، آهنگش بچه گانه ، عضلات و استخوان بندى اش ‍ ضعيف ، حركات و سكنات ، اخلاق و افكارش كودكانه است . او مايل است با اطفال بياميزد و با آنان همبازى باشد و نوع سرگرمى ها و بازى هايى را كه دوست دارد، مناسب دوران كودكى است .برعكس ، اندام جوان نيرومند، آهنگش درشت و مردانه ، عضلات و استخوان بندى اش قوى ، حركات و سكنات ، اخلاق و افكارش متناسب با دوران جوانى است . او مايل است با جوانان و بزرگسالان معاشرت نمايد و نوع بازى ها و سرگرمى هاى مردانه و بزرگسالان را دوست دارد.

پل ارتباط

كودكى و جوانى به منزله دو سرزمين مستقل و از هم جدا و دو منطقه از هر جهت متفاوت و ممتاز است . هر يك داراى شرايط و خصوصيات مخصوص به خود هستند. بلوغ به منزله پلى است كه اين دو منطقه را به هم مرتبط مى كند و طفل را از محيط ضعف و ناتوانى كودكى به دنياى نيرومند و پر شور جوانى مى رساند. پسران و دخترانى كه منازل كودكى را به سلامت گذرانده اند، اگر بتوانند دوران بلوغ را نيز به درستى طى كنند و از آن منزل سراسر طوفان و انقلاب به خوبى عبور نمايند، به محيط زيبا و دلخواه جوانى وارد مى شوند و در صف مردان و زنان جامعه قرار مى گيرند.