«مثل الّذين اتّخذوا من دون اللّه أولياء كمثل العنكبوت اتّخذت بيتاً و إنّ أوهن البيوت لَبيت العنكبوت لوكانوا يعلمون»(169) كسانى كه غير از خدا را ولىّ و معبود خود برگزيدند، چون عنكبوتند كه خانه‏اى براى خود برگزيده‏اند و سست‏ترين خانه‏ها، خانه‏ى عنكبوت است. سرّ تشبيه شرك به خانه‏ى عنكبوت آن است كه هيچ يك از آثار خانه به جز اسم، بر آن صادق نيست. زيرا خانه را براى اين جهت مى‏سازند كه صاحبش را از سرما و گرما حفظ كند و چيزى كه اين خواص را ندارد و صاحبش را از هيچ مكروهى حفظ نمى‏كند، خانه نيست. اوليايى هم كه مشركان براى خود گرفته‏اند، تنها ولايت اسمى دارند. زيرا نه نفعى مى‏رسانند و نه ضررى، نه مالك مرگى هستند و نه حياتى.(170)

شرك بزرگترين ظلم‏

  در پانزده مورد از قرآن كريم افرادى ظالمترين مردم معرّفى شده‏اند كه همه با جمله‏ى استفهاميه «ومن أظلم» يا «فمن أظلم» شروع شده است. گرچه بسيارى از آيات در باره‏ى شرك و بت‏پرستى سخن مى‏گويد؛ يعنى ناظر به اصل توحيد است، ولى بعضى از آن‏ها در باره‏ى مسائل ديگر است. مانند: «و من أظلم ممّن منع مساجد اللّه أن يذكر فيهااسمه»(171) و «و من أظلم ممّن كتم شهادة عنده من اللّه».(172) در اينجا اين سئوال پيش مى‏آيد: چگونه ممكن است هر يك از اين طوايف، ستمكارترين مردم باشند، در صورتى كه ظالمترين تنها بر يك طايفه صدق مى‏كند؟ پاسخ: همه‏ى اين امور در حقيقت از يك جا ريشه مى‏گيرد و آن مسئله شرك و كفر و عناد است. زيرا منع مردم از ذكر خدا در مساجد و سعى و كوشش در ويران كردن آن‏ها نشانه‏ى كفر و شرك است و همچنين كتمان شهادت كه موجب سرگردانى مردم در وادى كفر مى‏شود، از چهره‏هاى گوناگون شرك است.(173)

 توحيد (اوثق البيوت) شرك (اوهن البيوت)

  از نظر قرآن كريم كسى كه به طاغوت كفر بورزد و به خداوند سبحان ايمان بياورد، به دستگيره‏ى محكمى دست يافته است كه هرگز گسستنى نيست؛ «فمن يكفر بالطّاغوت و يؤمن باللّه فقد استمسك بالعروة الوثقى لاانفصام لها»(174)، اما اگر كسى به ذات اقدس الهى ايمان نياورد و به غير خدا تكيه كند، مانند عنكبوتى است كه خانه‏اش سست بنياد است و به تعبير قرآن كريم «أوهن البيوت» است كه از هم پاشيده خواهد شد؛ «مثل الّذين اتّخذوا من دون اللّه أولياء كمثل العنكبوت اتّخذت بيتاً و إنّ أوهن البيوت لبيت العنكبوت».(175)