اگر دو شرط اساسی را رعایت کنیم ، می توانیم بر اشکالات تنوع بشری غالب شویم و به یک سطح از هم زیستی مسالمت آمیز دست یابیم :شرط اول : تضمین حقوق و منافع طرف های مختلف

شرط دوم : احترام متقابل

انـسـانـیـت ، جـوهر واحد و مشترک میان تمام بنی آدم است ، پس باید همه انسان ها، علی رغم داشـتـن گـرایـش ها و جهت گیری های متفاوت ، به یکدیگر احترام بگذارند، زیرا همگی در جـوهـره انـسـانـی بـا یـکدیگر مساوی اند. امام علی (ع ) می فرماید: ((مردم دو قسم اند، یا برادر دینی تو هستند و یا در خلقت مانند تو می باشند.))22قـرآن کـریـم مـسـلمـانـان را بـه داشـتن رابطه حسنه با مخالفان دینی خود و نیز ارتباط براساس احترام متقابل ، احسان ، رعایت حقوق تشویق می کند؛ البته تا زمانی که آنان با مسلمانان رابطه مسالمت آمیز داشته باشند و علیه ایشان دست به تجاوز نزنند، خداوند می فـرمـایـد: ((خـدا شما را از کسانی که در (کار) دین با شما نجنگیده و شما را از دیارتان بـیـرون نـکرده اند، باز نمی دارد که با آنان نیکی کنید و با ایشان عدالت ورزید، زیرا خدا دادگران را دوست دارد.))23پـیـمـان هـا و مـعـاهـدات صـلح را کـه پـیـامـبـر(ص ) بـا قبایل یهود، مجامع نصرانی و گروه های مشرک عرب ، بسته بودند، نمونه هایی است که بـیـان مـی کند، اسلام به دنبال برقراری روابط انسانی مثبت با افراد مختلف به منظور یک زندگی مشترک و مسالمت آمیز است .تاریخ اسلام نشان می دهد، مسلمانان به دلیل تعالیم و آموزه های اسلامی ، به این پیمان هـا و مـعـاهـدات پـای بـنـد بودند، زیرا قرآن می فرماید: ((و به پیمان وفا کنید، که از پـیـمـان پـرسـش خـواهـد شـد.))24 و نـیـز ((و آنـان که چون عهد بندند، به عهد خود وفا دارند.))25

1. شهروندی ادیان مختلف