مطمئن‏ترين راه در تحقيق اجمالى پيدايش اديان كه از نظر دينى مى‏توان اعتماد نمود همان است كه قرآن كريم اجمالاً بيان آن مى‏پردازد زيرا از هر گونه خطا و اشتباه و اعمال تعصب و غرض‏رانى منزه و مبراست.  دين خدا كه همان دين اسلام است ان الدين عند الله السلام از نخستين روز پيدايش بشر همراه وى بوده است؛ زيرا چنانكه در قرآن كريم تصريح شده نسل كنونى بشر بدو نفر مرد و زن منتهى است كه در قرآن كريم بنام آدم و زوجه‏اش حوا ناميده شده‏اند؛ و آدم پيغمبر بوده و وحى‏هاى آسمانى به وى نازل مى‏شده است دين آدم بسيار ساده و مشتمل بر كلياتى چند بوده مانند اينكه مردم بايد در يادخدا باشند و بهمديگر خاصه بوالدين احسان و نيكى كنند و از فساد و قتل و كارهاى زشت دورى نمايند.

پس از آدم و زوجه‏اش، فرزندانشان روزگارى با نهايت سادگى بدون اختلاف مى‏گذرانيدند چون روزبروز شماره افراد افزوده مى‏شد كم كم دور يكديگر جمع شده زندگى دستجمعى را تشكيل دادند.
در اين حال شيوه زندگى را بتدريج مى‏آموختند و خود را بمدنيت نزديكتر مى‏ساختند، چون شماره مردم رو بفزونى گذاشت بقبائل مختلف تقسيم شدند و در هر قبيله نيز بزرگانى يافت مى‏شدند كه افراد قبيله به آنان احترام مى‏گذاشتند و حتى پس از مرگ نيز مجسمه‏هاى ايشان را مى‏ساختند و مورد ستايش قرار مى‏دادند؛ و از همين روزگار بت پرستى در ميان مردم رواج گرفت؛ چنان كه در اخبار امامان وارد شده كه پيدايش بت پرستى از اين راه بوده است و تاريخ بت پرستى نيز همين معنى را تأييد مى‏نمايد كم كم در اثر اجحافاتى كه اقويا بضعفا مى‏نمودند اختلافاتى بين مردم پيدا شد. اين اختلافات و اختلافهاى اتفاقى علت كشمكشهاى گوناگون زندگانى گرديد.
پيدايش اين اختلافات كه بشر را از راه سعادت منحرف ساخته بسوى بدبختى و هلاكت مى‏كشانيد، سبب شد كه خداى مهربان پيغمبرانى را برانگيخت و با ايشان كتاب آسمانى را كه اختلافات بشر را حل و فصل مى‏نمود فرستاد چنانكه خداى متعال در كلام خود مى‏فرمايد:
كان الناس امه واحده فبعث الله النبيين مبشرين و منذرين و انزل معهم الكتاب بالحق ليحكم بين الناس فيما اختلفوا فيه⁸.