در اهمیت و ارزش شکر همین بس که خداوند سبحان خود را بدان متّصف کرده و خویش را «شکور» نامیده است. شکور یعنی بسیار شکرگزار. برای انسان این افتخاری بس عظیم است که مشکور او (خدا) خود شکور است، که: اِنَّ اللّهَ غَفُورٌ شَکُورٌ. [1] 
البته شکرگزاری خداوند با شکرگزاری انسان فرق دارد. شکرگزار او پاداش دادن به شکر انسان و به عبارت دیگر پذیرفتن سپاس بندگان شاکر است. 

یکی از خواص شکر زیادت یافتن نعمت است. علی علیه السلام فرمود:

«فِی الشُّکْرِ تَکُونُ الزِّیادَةُ»؛ «زیادی نعمت در شکرگزاری است.» [2] 
خاصیت دیگر آن، نقصان نعمت است، در صورتی که شکر بهجا آورده شود؛ یعنی به عکس صورت اوّل. 
«مَنْ لَمْ یَشْکُرْ عُوقِبَ بِزَوالِها». [3] 
«هر که ناسپاسی کند به زوال آن نعمت عقاب می شود.» 

این دو کلام از حضرت امیر المؤمنین، ترجمه این آیه شریف است که:

لَئِنْ شَکَرْتُمْ لاَءَزِیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِی لَشَدِیدٌ. [4] 
«اگر سپاسگزاری کنید بر نعمت هایتان، می افزایم و اگر ناسپاسی کنید، یقینا به عذابی شدید گرفتار خواهید شد.» 
شکر نعمت، نعمتت افزون کند کفر، نعمت از کَفَت بیرون کند. 
بسیاری از اقوام گذشته به خاطر کفران نعمت به زوال نعمت که خود عذابی الیم است گرفتار شدند. 
قوم سبأ یکی از آن اقوام است. آنان به جای اینکه قدردان نعمت های الهی گردند و از هر نعمتی فراخور شأن آن بهره برداری کنند، به دام اصراف و تبذیر و غفلت و گرفتار گشته و پند پیامبران را نادیده گرفتند، بدین جهت هرچه داشتند از آنان گرفتند. 
چون ز حد بردند نا شکری چنان غیر ما حق کارگر شد در زمان 
سیزده پیغمبر آنجا آمدند گمرهان را ره نمودندی به پند 
که هلا نعمت فزون شد شکر کو مرک شکر ار بخسبد حَرِّکُوا 
قوم گفته شکر ما را برد غول ما شدیم از شکر و از نعمت ملول [5] 
این بود خوی لئیمان دنیبد کند با تو چو نیکو می کنی 
کافران کآرند در نعمت جفاباز در دوزخ نداشان ربّنا [6] 
آن سبا ز اهل سبا بودند خامکارشان کفران نعمت به اکرام 
یکی دیگر از خواص شکر، دوام نعمت است. شکر نعمت موجب ادامه یافتن آن نعمت و نعمت های دیگر الهی در حق بنده شاکرش می گردد. که علی علیه السلام فرمود: 
«فِی شُکْرِ النِّعَمِ دَوامُها.» 
همچنین فرمود: «اِسْتَدِمِ الشُّکْرَ تَدُمْ عَلَیْکَ النِّعْمَةُ». [7] 
(مدام شکر کن تا نعمت بر تو مدام گردد). 
این بود خوی لئیمان دنی بد کند با تو چو نیکی می کنی 
کافران کآرند در نعمت جفا باز در دوزخ نداشان ربنا 
آن سبا زاهل سبا بودند خام کارشان کفران نعمت به اکرام 
یکی دیگر از خواص شکر، دوام نعمت است. شکر نعمت موجب ادامه یافتن آن نعمت و نعمت های دیگر الهی در حق بنده شاکرش می گردد. که علی (ع) فرمود: 
«فی شکر النعم دوامها.» 
همچنین فرمود: «استدم الشکر تدم علیک النعمة». 
(مدام شکر کن تا نعمت بر تو مدام گردد). 

پی نوشتها:

[1] . شوری : 23 
[2] . غرر و درر آمدی، ج4، ص402، چاپ دانشگاه. 
[3] . غرر و درر آمدی، ج5، ص228، چاپ دانشگاه. 
[4] . ابراهیم : 70 
[5] . دفتر سوّم، ص185 و 184 
[6] . دفتر سوّم، ص143 
[7] . غرر و درر آمدی، ج4، ص401، چاپ دانشگاه.

حزب الله در قرآن

پرسش:

می خواستم بدانم کجای قرآن از حزب الله سخن گفته؟ 

پاسخ:

(آیه 56 مائده )- این آیه تکمیلی برای مضمون آیه پیش ]از این آیه[ است و هدف آن را تأکید و تعقیب می‏کند، و به مسلمانان اعلام می‏دارد که: «کسانی که ولایت و سرپرستی و رهبری خدا و پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و افراد با ایمانی را که در آیه قبل به آنها اشاره شد بپذیرند پیروز خواهند شد، زیرا آنها در حزب خدا خواهند بود و حزب خدا پیروز است» 
(وَ مَنْ یَتَوَلَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا فَإِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغالِبُونَ) 
در این آیه قرینه دیگری بر معنی ولایت که در آیه پیش اشاره شد دیده می‏شود، زیرا تعبیر به «حزب اللّه» و «غلبه آن» مربوط به حکومت اسلامی است، نه یک دوستی ساده و عادی و این خود می‏رساند که ولایت در آیه به معنی سرپرستی و حکومت و زمامداری اسلام و مسلمین است، زیرا در معنی حزب یک نوع تشکل و همبستگی و اجتماع برای تأمین اهداف مشترک افتاده است[i] 
2. (آیه7 فاطر )- در این آیه سر انجام کار «حزب اللّه» و عاقبت دردناک «حزب شیطان» را این چنین بیان می‏کند: «کسانی که کافر شدند عذاب دردناک از آن آنهاست، و کسانی که ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند مغفرت و پاداش بزرگ دارند» 
(الَّذِینَ کَفَرُوا لَهُمْ عَذابٌ شَدِیدٌ وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ کَبِیرٌ). 
طبق این آیه کفر به تنهایی موجب عذاب است ولی ایمان بدون عمل مایه نجات نخواهد بود[ii] 
3.(آیه 171صافات )- حزب اللّه پیروز است! به دنبال بحثهای گوناگونی که پیرامون مبارزات انبیای بزرگ و کارشکنیهای مشرکان بی‏ایمان طی آیات این سوره آمده است، اکنون که به آخرین آیات سوره نزدیک می‏شویم مهمترین مسأله را در این رابطه بیان می‏کند، و آن خبر از پیروزی نهائی لشکر خدا بر لشکر شیطان و دشمنان حق است، تا مؤمنان در هر عصر و زمان به این وعده بزرگ الهی دلگرم شوند و برای ادامه مبارزه با لشکر باطل آماده و مقاوم گردند. 
می‏فرماید: «وعده قطعی ما برای بندگان فرستاده ما از پیش مسلّم شده ...» 
(وَ لَقَدْ سَبَقَتْ کَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِینَ)[iii] 
در آخرین بخش سوره مجادله ، بحث گویا و مشروح و کوبنده‏ای در باره منافقان، و آنها که ظاهرا دم از اسلام می‏زدند اما با دشمنان اسلام سر و سرّ داشتند، مطرح کرده، مسلمین راستین را از ورود در حزب شیاطین و منافقین بر حذر می‏دارد، و آنها را به رعایت «حب فی اللّه» و «بغض فی اللّه» و ملحق شدن به «حزب اللّه» دعوت می‏کند 
در حدیثی از پیغمبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله می‏خوانیم: «هر کس سوره مجادله را تلاوت کند (و در آن بیندیشد و به کار بندد) در قیامت در زمره حزب اللّه خواهد بود. 
در آخرین مرحله به صورت یک اعلام عمومی- که حاکی از نعمت و موهبت دیگری است- می‏فرماید: «آنها حزب اللّه‏اند، بدانید حزب اللّه پیروزان و رستگارانند» 
(اولئک حزب الله الا ان حزب الله هم المفلحون) 
نه تنها پیروزی در سرای دیگر و نیل به انواع نعمتهای مادی و معنوی در قیامت، بلکه همان گونه که در آیات قبل آمد در این دنیا نیز به لطف الهی بر دشمنان پیروزند، و در پایان جهان نیز حکومت حق و عدالت در دست آنهاست[iv] 

پی نوشتها

[i] . برگزیده تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 52 
[ii] . برگزیده تفسیر نمونه، ج‏4، ص: 59 
[iii] . برگزیده تفسیر نمونه، ج‏4، ص: 16 
[iv] . برگزیده تفسیر نمونه، ج‏5، ص: 115و 116و132

پایگاه حوزه، شماره 1-18955،