چون انسان همه كارهاى خود را با اختيار و انتخاب خود انجام مى‏دهد يكنوع آزادى عمل براى خويش احساس مى‏نمايد و اين آزادى را مطلق يعنى بى قيد و شرط پنداشته خواهان آزادى كامل و از هر گونه محدوديتى گريزان است و بهمين دليل از هر ممنوعيت و محروميتى كه متوجه او شود رنج برده و بالاخره از هر تحديدى كه دامنگير وى گردد سنگينى و شكستگى مخصوص در خود احساس مى‏كند، از اينروى مقررات اجتماعى هر قدر هم كم باشد چون تا اندازه‏اى انسان را محدود مى‏سازد، مخالف طبع آزادى خواه وى خواهد بود.
از طرف ديگر اين مطلب را نيز مى‏فهمد كه اگر براى حفظ اجتماع و نظم آن حاضر نشود كه مقدارى از آزادى خويش را در برابر قوانين از دست دهد، هرج و مرجى بوجود خواهد آمد كه يكباره همه آزادى و آسايش او را نابود مى‏سازد.
چنانچه اگر لقمه‏اى از دست ديگرى بربايد بدون ترديد ديگران نيز لقمه‏ها از دست او خواهند ربود، و اگر دست ظلم و ستم بسوى كسى دراز كند ديگران نيز بوى ظلم و ستم خواهند كرد.
بدين جهت براى آنكه مقدارى آزادى براى خود نگهدارد از مقدارى از آن صرفنظر كرده و از روى ناچارى مقررات اجتماعى را محترم مى‏شمارد.

نقطه ضعف در پيشرفت مقررات:

بنابر آنچه گذشت ميان روحيه آزاديخواه انسان و مقررات اجتماعى يك نوع تضاد و ناسازگارى موجود است يعنى قوانين مانند زنجيرى است كه برپاى تو نهاده شده و او پيوسته مى‏خواهد زنجير را پاره كرده و از بند رهايى يابد. و اين بزرگترين خطرى است كه پيوسته مقررات اجتماعى را تهديد مى‏كند و اركان آن را متزلزل مى‏سازد.
بدين جهت هميشه همراه مقررات و وظائف علمى؛ يك رشته مقررات ديگر براى مجازات متخلفان وضع مى‏شود كه مردم را از مخالفت ترسانيده باز مى‏دارد و گاهى براى آنكه مردم را به اطاعت قوانين تشويق كند آنان را به اخذ پاداش و جوائزى اميدوار مى‏گرداند البته جاى انكار نيست كه اين مطلب (يعنى ترس از مجازات و شوق دريافت پاداش) تا اندازه‏اى به اجراى قوانين كمك مى‏كند ولى نمى‏تواند صد در صد راه تخلف را ببندد و نفوذ و تسلط قانون را كاملا حفظ نمايد زيرا قوانين مجازات نيز به درد قوانين ديگر مبتلى بوده و قابل تخلف مى‏باشد و پيوسته از ناحيه طبع آزادى خواه بشر تهديد مى‏شوند، زيرا مردمى كه نفوذ و قدرت كامل دارند مى‏توانند بدون ترس و هراس علنا مخالفت كنند يا با اعمال نفوذ؛ دستگاه قضائى و سازمان اجرايى را به موافقت خواسته‏هاى خود مجبور نمايند.
و كسانى هم كه نفغوذ و قدر كافى ندارند مى‏توانند از غفلت يا ضعف كار كارگردانان جامعه سوء استفاده كرده مخالفتهاى خود را پتهانى انجام دهند، يا با رشوه و شفاعت يا از راه دوستى و خويشاوندى بامتنفذان اجتماع به مقصود خويش نائل آيند و در نتيجه چرخ اجتماع را از محور خود بيرون آورده از كار بيندازند.
بهترين گواه بر مطلب اين است كه ما هر روزه هزاران نمونه از اين گونه مخالفتها و قانون شكنى‏ها را در جامعه‏هاى مختلف بشرى مشاهده مى‏نمائيم.